Vũ trụ giai ngô phận sự(1)
Chẳng công danh chi đứng giữa trần hoàn(2)
Chí tang bồng(3) hẹn với giang san
Đường trung, hiếu, chữ quân thân là gánh vác

Đã mang thân ở trong trời đất
Phải có danh gì với núi sông
Nợ sách đèn đem nghiên bút giả xong
Cầu xe ngựa(4) lúc đi về mới tỏ
Duyên ngư thuỷ, hội long vân(5) còn đó
Miếng đỉnh chung(6) cho biết mùi đời
Nhắn trăng nhủ gió đưa người
Bẻ cành đan quế(7) cho rồi liền tay
Trần ai, ai dễ ai hay.

Nguồn: Nguyễn Công Trứ cuộc đời và thơ do Đoàn Tử Huyến chủ biên, NXB Lao động, 2011

Xem thêm: Thơ Nôm Nguyễn Công Trứ


* Chú thích:

(1) Trong vũ trụ đều là phận sự ta.

(2) Trần hoàn: cõi trần.

(3) Tang bồng: Xem chú thích ở bài Đi thi tự vịnh.

(4) Cầu xe ngựa: tích Tư Mã Tương Như đời nhà Hán vào Trường An tìm công danh, khi đi qua cầu đề một câu thơ rằng: “Bất thừa cao tứ xa mã, bất phục quá thử kiều”, nghĩa là: Không ngồi xe cao bốn ngựa, quyết không qua cầu này nữa.

(5) Duyên ngư thủy, hội long vân: duyên cá nước, hội rồng mây.

(6) Đỉnh chung: Chung là cái chuông, đỉnh là cái vạc; chỉ giàu sang, quyền quý.

(7) Bẻ cành đan quế: bẻ cành quế đỏ, ý nói thi đỗ.